Over het ontstaan van onze huidige Cavalier circuleren er veel verschillende verhalen. In elk boek over de Cavalier wordt er een rubriek ‘geschiedenis’ opgenomen. In grote trekken stemmen de verhalen natuurlijk overeen, maar er zijn soms grote verschillen. Hoe het allemaal juist gegaan is kunnen we nooit met zekerheid achterhalen.

Wij kozen voor de leukste en meest logische versie.

We beginnen bij het laatste deel van de naam, de spaniël. In heel Europa werden spaniëls gebruikt bij de jacht. Hun taak bestond erin het wild op te stoten, vogels te laten opvliegen, zodat de jager ze kon schieten. De hondjes die te klein waren om dienst te doen als jachthond, werden aan de dames gegeven als gezelschapshond. 

Na verloop van tijd kwamen aan diverse hoven toy-spaniëls voor. We zien ze regelmatig op schilderijen uit de 16^de,17^de en 18^de eeuw..In Engeland waren  ze reeds tijdens de regeerperiode van Charles I (1600-1649) , zeer geliefd. De kleine dwergspaniël kwam tot volle bloei onder Charles II (1630-1685).Deze vorst zou het veel drukker gehad hebben met zijn hondjes, dan met de staatszaken, zo wordt er verteld. Doordat hij zo gek op hen was , had hij er na verloop van tijd te veel om zelf bij te houden.

Ze werden uitbesteed aan gewone mensen, die voor hen moesten zorgen. Als die verzorgers over de hondjes spraken, hadden ze het over King Charles’ spaniëls, letterlijk vertaald: de spaniëls van King Charles. Een heel logische verklaring dus, voor de oorsprong van de naam van deze hondjes.

Ook op het continent kwam de kleine spaniël veel voor. Er werden regelmatig hondjes uitgewisseld tussen de verschillende landen Zelfs vanuit Japan werden dwergspaniëls als relatiegeschenk aan zeelieden meegegeven.

In het tweede deel van de 19^de eeuw, werd in Engeland de kortsnuitige Mopshond geïntroduceerd. Die zorgde voor een ommekeer in de mode van de gezelschapshondjes. Onze King Charles spaniël werd met deze kortsnuitjes gekruist en kreeg een platte snoet en een veel boller hoofdje. Geruime tijd bleven de kortsnuitige en de ‘normale’ dwergspaniël , naast elkaar bestaan. Maar rond de eeuwwisseling was de oorspronkelijke King Charles spaniël, zo goed als verdwenen .

Jaren later  onstond er langzaam opnieuw interesse voor de langsnuitige toy-spaniël. In 1928 werd de club opgericht. Om verwarring met de kortsnuitige te voorkomen, werd ‘cavalier’ aan de naam toegevoegd. Tot op de dag van vandaag geldt de volgende regel: korte naam- korte snuit, lange naam-lange snuit!

Pas in 1945 geeft de Kennel Club een aparte erkenning aan de cavalier. In 1954 komt de eerste officiele cavalier King Charles spaniël aan op het vasteland.Door de inzet van enkele liefhebbers wordt het ras verder uitgebouwd .Op dit moment, behoort de cavalier tot de populairste rassen.